"ΠΑΤΕΡΩΝ ΛΟΓΟΣ" ΜΕ ΤΟΥΣ ΒΙΟΥΣ ΤΟΥΣ

ΔΙΔΑΧΕΣ ΚΑΙ ΑΠΟΦΘΕΜΑΤΑ

Εις μνήμην
Παγώνας
Κυριάκου




Λόγος ουκ ανθρώπων,
αλλά λόγος Θεού ενεργούμενος (Α' Θεσ. β' 13)

Μερικοί καταβάλλουν πολλή φροντίδα για την είσοδο των φαγητών στο στόμα, δείχνουν όμως αμέλεια για την έξοδο των λόγων από το στόμα!
ΟΣΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

Η κατηγορία κάνει την ψυχή στέρεη, ενώ ο έπαινος την χαλαρώνει και την κάνει πολύ τεμπέλικη προς τα καλά πράγματα.
ΟΣΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

Ο φτωχός δεν επιθυμεί τόσο πολύ τα αναγκαία, όσο λαχταρά ο πλούσιος τα περιττά. Ούτε πάλι έχει ο φτωχός τόση ικανότητα στο να μεταχειριστεί την πονηριά, όση δύναμη έχει προς αυτό ο πλούσιος.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Να θυμάσαι πάντοτε, ότι το σήμερα είναι δικό σου, το αύριο είναι στο χέρι του Θεού. Και Εκείνος που σου έδωσε το πρωί, δεν σου υπόσχεται και το βράδυ.
ΑΓ.ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

Αδιαφόρησε για τις ανέσεις και τότε θα αποκτήσεις άνεση, αδιαφόρησε για τα υλικά αγαθά και τότε θα τα πάρεις, για να τα πάρεις όχι σαν δέσμιος αυτών, ούτε σαν δούλος, αλλά ως ελεύθερος.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Αφού είσαι φιλομαθής, γίνε και φιλόπονος. Διότι η γνώση από μόνη της, κάνει τον άνθρωπο να φουσκώνει από μεγάλη ιδέα για τον εαυτό του.
ΟΣΙΟΣ ΗΣΥΧΙΟΣ Ο ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΣ

Ο Θεός, όταν δει ότι εμείς δεν ενδιαφερόμαστε πλέον για τα υλικά αγαθά, τότε μας επιτρέπει να τα αποκτήσουμε και να τα χρησιμοποιούμε. Διότι τότε πλέον τα κατέχουμε σαν ελεύθεροι άνθρωποι και όχι όπως έχουν τα παιδιά τα παιχνίδια τους.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Άνθρωπος είσαι, μη γίνεσαι θηρίο. Γι΄ αυτό σου δόθηκε το στόμα από τον Θεό, όχι γιά να δαγκώνεις, αλλά για να παρηγορείς με τα λόγια σου.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Ο Θεός δεν βλέπει στο πρόσωπο, ούτε στην εξωτερική μόνο εμφάνιση των ηθών, ούτε στις κραυγές μας, αδελφοί, αλλά στην συντριμμένη και ταπεινωμένη καρδιά.
ΟΣΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΝΕΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Αν καλοταξιδεύεις, μην πεις μεγάλο λόγο προτού να δέσεις. Κοντά στο λιμάνι βούλιαξε καλοτάξιδο πλεούμενο και άλλοι σώθηκαν περνώντας μεγάλη τρικυμία. Να μια ασφάλεια: Μην περιγελάς τις τύχες των άλλων!
ΑΓ.ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Ευσυνείδητε χριστιανέ, πρόσεχε! Και το μικρότερο παράπτωμά σου φαίνεται επάνω σου μεγάλο. Διότι οι λεκέδες είναι τόσο πιο εμφανείς όσο πιο καθαρό είναι το φόρεμα.
ΑΓ.ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Απόφευγε να μιλάς αυστηρά και μεγαλόφωνα. Διότι και τα δύο είναι πολύ μισητά και δίνουν υποψία, πως είσαι μάταιος και έχεις μεγάλη υπόληψη για τον εαυτό σου.
ΑΓ.ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

Χωρίς νερό είναι αδύνατο να πλυθεί το λερωμένο ρούχο, και χωρίς δάκρυα μετανοίας είναι πολύ πιο αδύνατο να πλυθεί και να καθαριστεί από τις κηλίδες και τους μολυσμούς η ψυχή.
ΟΣΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΝΕΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Εάν δεν δέχεσαι τον ξένο όπως θα δεχόσουν τον Χριστό, καλύτερα να μη τον δεχθείς καθόλου. Εάν όμως τον δέχεσαι σαν τον Χριστό, τότε μη ντραπείς να πλύνεις τα πόδια του Χριστού.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Μη περιμένεις την ημέρα του θανάτου σου για να μάθεις την αδυναμία σου. Διερεύνησε τον εαυτό σου όσο ακόμα ζει, προχώρησε με τη σκέψη σου στο εσωτερικό του και τότε θα δεις όλη τη μηδαμινότητά του.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Δώσε μερίδιο και στην ψυχή και όχι μόνο στη σάρκα. Δώσε μερίδιο και στον Θεό και όχι μόνο στον κόσμο. Αφαίρεσε κάτι από την κοιλιά και παραχώρησέ το στο πνεύμα.
ΑΓ.ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Οι αγιασμένοι άνθρωποι του Θεού δεν θα πρόδιναν την πίστη ούτε με μια λέξη
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΡΟΝΣΤΑΝΔΗΣ

Επειδή το σώμα είναι θνητό, θνητά βλέπουν και οι αισθήσεις του, έτσι και η ψυχή, επειδή σκέφτεται και εξετάζει τα αθάνατα, κατ΄ ανάγκην είναι αυτή αθάνατη και ζει πάντοτε.
ΜΕΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Ταπεινοφροσύνη δείχνει όχι αυτός που ξευτελίζει και κατηγορεί μόνος τον εαυτό του. Γιατί πώς να μην αντέξει κάποιος αυτά που ο ίδιος κάνει; Αντίθετα ταπεινόφρων είναι εκείνος που υβρίσθηκε από κάποιον άλλο και ωστόσο δεν ελάττωσε καθόλου την αγάπη του γι΄ αυτόν.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Ο θυμός διαφέρει από την οργή. Θυμός μεν είναι η οργή σε κατάσταση εκρηκτική, ενώ η οργή είναι η διάθεση να προκαλέσεις λύπη σε εκείνον που σε λύπησε.
ΜΕΓΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ

Η ψυχή πάσχει μαζί με το σώμα. Το σώμα όμως δεν πάσχει μαζί με την ψυχή!
ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Δεν είναι και τόσο φοβερό το να κλαίμε, αγαπητοί μου, αλλά το να πράττουμε έργα άξια για κλάματα. Επίσης δε είναι αποκρουστικό το να οδύρεται κανείς, αλλά το να εκτελεί πράξεις άξιες για οδυρμούς.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Όταν το βράδυ, με ευχάριστη καρδιά φτάσεις στο κρεβάτι σου για ύπνο, φέρνε στο νου σου τις ευεργεσίες και την πρόνοια του Θεού. Θα γεμίσεις τότε από αγαθές σκέψεις και θα ευφρανθεί πιο πολύ η ψυχή σου. Τότε ο ύπνος του σώματος γίνεται ξύπνημα πνευματικό της ψυχής · και το κλείσιμο των ματιών σου θα γίνεται αληθινή όραση του Θεού · και η σιωπή σου, γεμάτη από τα αγαθά αυτά δώρα, θα σου επιτρέψει με όλη τη δύναμη της ψυχής σου να προσφέρεις στο Θεό των όλων δυνατή και βαθιά δοξολογία. Διότι, όταν απουσιάζει η κακία από τον άνθρωπο, και μόνη η ευχαριστία και ευγνωμοσύνη αρέσει στο Θεό περισσότερο από οποιαδήποτε πολυτελή εξωτερική θυσία. Σ’ Αυτόν ανήκει η δόξα εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν.
ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

Είναι μερικοί, που δεν παίρνουν το ξένο πράγμα, αλλά όμως αγαπούν με υπερβολή το δικό τους.
ΑΓ.ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

Δεν έλαβες εντολή να κατηγορείς τον τεμπέλη, ούτε να ελέγχεις την κακία, ούτε να ονειδίζεις την οκνηρία, αλλά να ανακουφίζεις την πτωχεία, να ιατρεύεις την συμφορά, να απλώνεις το χέρι σου και να σηκώνεις εκείνους που έχουν πέσει.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Μη νομίζεις ότι τις προσευχές, τη Θεία Μετάληψη και τους άλλους πνευματικούς σου αγώνες, τα χρησιμοποιείς για να πετάξεις το σταυρό από πάνω σου, αλλά για να τον σηκώνεις με περισσότερη δύναμη και για μεγαλύτερη δόξα του Χριστού.
ΑΓ.ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

Η αγάπη της ατομικής φύσης μας είναι πολύ λεπτή και γι΄ αυτό σε λίγους γνωστή. Αυτή, λοιπόν, ζητάει κρυφά τα του εαυτού της και εμείς νομίζουμε ότι αρέσουν στον Θεό, η αλήθεια όμως δεν είναι έτσι.
ΑΓ.ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

Χωρίς νερό είναι αδύνατο να πλυθεί το λερωμένο ρούχο, και χωρίς δάκρυα μετανοίας είναι πολύ πιο αδύνατο να πλυθεί και να καθαριστεί από τις κηλίδες και τους μολυσμούς η ψυχή.
ΟΣΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ΝΕΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Πιο σίγουρο είναι να εμπιστεύεται κανείς τον άνεμο, που κινείται ακατάπαυστα, πιο σίγουρο είναι να εμπιστεύεται όσα χαράζουν τα παιδιά πάνω στην άμμο, όταν παίζουν, παρά την ανθρώπινη ευτυχία.
ΑΓ.ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΘΕΟΛΟΓΟΣ

Πώς θέλομεν να σωθώμεν αδελφοί μου; Το ένα μας φαίνεται βαρύ, το άλλο πικρόν. Ο Θεός είναι εύσπλαχνος, ναι! Αλλ’ είναι και δίκαιος . έχει και ράβδον σιδηράν. Λοιπόν αν θέλωμεν να σωθώμεν, πρέπει να έχωμεν την αγάπην εις τον Θεόν και εις τους αδελφούς μας.
ΑΓ.ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

Εγκρατής είναι αυτός που ζεί μέσα στούς πειρασμούς και τις παγίδες και τούς θορύβους του κόσμου και αγωνίζεται με όλη του τη δύναμη να μιμηθεί την ζωή εκείνων που είναι απαλλαγμένοι από τους θορύβους του κόσμου.
Στους αρχάριους οι πτώσεις σε σαρκικά αμαρτήματα κατά κανόνα συμβαίνουν από την απόλαυση των φαγητών. Στους μεσαίους και από την υπερηφάνεια.
Σ' εκείνους δε που πλησιάζουν πρός την τελειότητα, αποκλειστικά εξ αιτίας της κατακρίσεως.
Μην παίρνεις θάρρος και νομίζεις ότι λόγω της εγκρατείας σου θα σωθείς από την πτώση. Κάποιος( ο Σατανάς)χωρίς να τρώει τίποτα έπεσε από τον ουρανό!.
Όποιος πολεμά τον δαίμονα της πορνείας με την ταπεινοφροσύνη και την αοργησία, είναι σαν να τον σκότωσε και τον έκρυψε στην άμμο. Άμμο να θεωρείς την ταπείνωση, διότι η άμμος δεν παρέχει βοσκή στα πάθη, αλλά είναι χώμα και στάχτη.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Είναι ντροπή να υπερηφανεύεται ο άνθρωπος για ξένα πράγματα. Κ' η χειρότερη ανοησία είναι το να καυχιέται για κάποια χαρίσματα που έλαβε από τον Θεό. Όσα κατορθώματα έκανες πρίν από τη γέννησή σου, γι' αυτά μονάχα να υπερηφανεύεσαι. Γιατί, όσα σου συμβήκανε έπειτα από τη γέννησή σου, σου τα δώρησε ο Θεός, όπως σου δώρησε και τη γέννηση.
Η πονηριά είναι επιστήμη, ή καλύτερα, ασχήμια δαιμονική, που στερήθηκε την αλήθεια, και που θαρρεί πως κρύβεται από τους άλλους.
Η πίστη είναι μια σταθερότητα ατράνταχτη κι ασάλευτη, μια κατάσταση της ψυχής αμετατόπιστη, που δεν τη σαλεύει καμμιά δύναμη.
Ευθύτητα είναι απερίεργη διάνοια, καθάριο ήθος, άπλαστα (απερίτεχνα) λόγια, που δεν είναι από πρίν μελετημένα.
Όσοι θέλουμε να ελκύσουμε κοντά μας τον Κύριο, ας προσέλθουμε απλά κι άπλαστα κι απονήρευτα, δίχως πολλούς λογισμούς, και δίχως περιέργεια, σαν τους μαθητάδες στον δάσκαλο. Γιατί, επειδή Εκείνος είναι απλός και ίσιος, θέλει κ' οι ψυχές που έρχονται σ' Αυτόν, να είναι απλές και ακέραιες. Επειδή δε μπορεί ποτέ να δει κανένας απλότητα, χωρίς να είναι μαζί της η ταπείνωση.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Αν γεράσεις σήμερα με την αμαρτία, αύριο γίνε νέος με την μετάνοια
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Προσοχή! Ο Διάβολος (για να σε παγιδέψει) άλλαξε την σειρά των πραγμάτων και έδωσε την ντροπή στην μετάνοια και την παρρησία στην αμαρτία
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Κάθε εξομολόγηση οδηγεί στην ταπείνωση την ψυχή, διδάσκοντάς την ότι δικαιώθηκε με τη χάρη του Θεού, και η ταπείνωση την διδάσκει ότι είναι ένοχη παραπτωμάτων που διέπραξε λόγω νωθρότητας
ΟΣΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

Ψυχή και Χριστός σας χρειάζονται. Αυτά τα δύο όλος ο κόσμος να πέση, δεν ημπορή να τα πάρη, εκτός και τα δώσετε με το θέλημά σας. Αυτά τα δύο να τα φυλάγετε, να μη τα χάσετε.
ΑΓ.ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

Η αγάπη αλλάζει θετικά την φύση των πραγμάτων
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ


Αν έχεις πολλά πλούτη τότε δεν έχεις αρκετή αγάπη
Μ.ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ


Αυτός που αγαπά τον Θεό, πρώτα αγάπησε τον πλησίον. Διότι το δεύτερο είναι αναμφίβολα απόδειξη του πρώτου
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Θεέ μου μη με εγκαταλείπεις, κανένα καλό δεν έκανα ενώπιόν Σου αλλά δός μου για την ευσπλαχνία Σου να βάλω αρχή.
ΕΥΧΗ ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΡΣΕΝΙΟΥ

Όποιος αγαπά το θεό, δεν λυπεί ούτε λυπάται από κανένα για πρόσκαιρα πράγματα.
ΟΣΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

Εκείνος που πιστεύει φοβάται κι όποιος φοβάται, ταπεινώνεται και όποιος ταπεινώνεται, γίνεται πράος γιατί απόκτά συνήθεια να κρατεί ανενέργητες τις παραφύση κινήσεις του θυμού και της επιθυμίας. Ο πράος τηρεί τις εντολές κι όποιος τηρεί τις εντολές, καθαρίζεται και όποιος καθαρίστηκε, φωτίζεται κι εκείνος που φωτίζεται, αξιώνεται να ενωθεί με τον ουράνιο Νυμφίο, το Θεό Λόγο, στο νυμφώνα των Μυστηρίων.
ΟΣΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ΟΜΟΛΟΓΗΤΗΣ

Μας έκαμεν ο πανάγαθος Θεός, αδελφοί μου, ανθρώπους και δεν μας έκαμε ζώα • μας έκαμε τιμιωτέρους από όλον τον κόσμον • μας έδωκεν ο πανάγαθος Θεός, αδελφοί μου, τα μάτια, να βλέπωμεν τον ουρανόν, τον ήλιον, την σελήνην και τα άστρα και να λέγωμεν: Ώ Θεέ μου, εάν ο ήλιος, οπού είναι πλάσμα σου, είναι τόσον λαμπρός, αμή το άγιόν Σου όνομα, οπού είσαι ποιητής του ουρανού και της γης, ποιητής και πλάστης, πόσον είσαι λαμπρότερος; Ώ Θεέ μου, αξίωσόν με να σε απολαύσω. Μας έδωσεν, αδελφοί μου, τον νουν εις την κεφαλήν μας, και είναι ο νους μας ωσάν μέσα εις ένα πιάτο, να βάνωμεν όλα τα νοήματα του Ευαγγελίου και όχι να βάνωμεν μύθους και φλυαρίσματα της τέχνης του διαβόλου. Μας έδωκε τα αυτιά, να ακούωμεν την θείαν Λειτουργίαν οπού ιερουργεί ο ιερεύς μέσα εις την εκκλησίαν. Μας έδωκε το στόμα, να δοξάζωμεν τον Κύριόν μας, να λέγωμεν το «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ και Λόγε του Θεού του ζώντος, διά της Θεοτόκου και πάντων των Αγίων ελέησόν μας και συγχώρησόν μας τους αμαρτωλούς και αναξίους δούλους σου», και να εξομολογούμεθα με πίστιν καθαράν, και να μεταλαμβάνωμεν τα Άχραντα Μυστήρια με πίστιν καθαράν και φόβον και τρόμον. Έτσι μας θέλει, αδελφοί μου, ο Θεός
ΑΓ.ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

Εστι δε χριστιανού το έργο ουδέν άλλο ή το μελετάν αποθνήσκειν
ΑΓ.ΙΓΝΑΤΙΟΣ Ο ΘΕΟΦΟΡΟΣ

Εάν οι ορθόδοξοι χριστιανοί ήταν πιστοί ελεήμονες και πονόψυχοι, άπιστοι και αιρετικοί δεν θα υπήρχαν.
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
Ποθεί η ψυχή μου τον Θεό και Τον ζητώ, με δάκρυα. Εύσπλαχνε Κύριε, Σύ βλέπεις την πτώση μου και τη θλίψη μου. Ταπεινά όμως παρακαλώ το έλεός Σου: Χορήγησέ μου, του αμαρτωλού, την χάρη του Αγίου Σου Πνεύματος. Η θύμησή της οδηγεί το νου μου να ξαναβρή την ευσπλαχνία Σου.
ΑΓ.ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ Ο ΑΘΩΝΙΤΗΣ

Μην πείθεσαι στον δαίμονα, ο οποίος δήθεν για να ωφεληθούν αυτοί που ακούν σου βάζει τη σκέψη να παρουσιάσεις τις αρετές σου. «Τι γαρ ωφελήσεται άνθρωπος, εάν όλον τον κόσμον κερδήση ή ωφελήση, εαυτόν δε ζημιώση;» (Ματθ ις΄ 26). Τίποτε δεν μπορεί να ωφελήσει αυτούς που μας βλέπουν περισσότερο από το ταπεινό και ειλικρινές ήθος και τον καθάριο λόγο. Γιατί γίνεται και παράδειγμα στους άλλους για να μην υπερηφανεύονται ποτέ. Και σε σύγκριση με αυτό ποιος λόγος μπορεί να ωφελήσει περισσότερο;
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Τούτο σας λέγω πάλιν τώρα εις το τέλος. Να χαίρεστε και να ευφραίνεστε, πως αξιωθήκατε να είσθε ευσεβείς ορθόδοξοι χριστιανοί. Ομοίως πάλιν να κλαίγετε και να θρηνήτε δια τους ασεβείς και άπιστους και αιρετικούς όπου περιπατούνε εις το σκότος, είς τας χείρας του διαβόλου. Προσέχετε, αδελφοί μου, να μην υπερηφανεύεστε, να μην φονεύετε, να μην κλέφτετε, να μην κάμνετε όρκους, να μην φονεύετε, να μην λέγετε ψέματα, να μην κατατρέχετε ο ένας τον άλλον, να μην συκοφαντήτε, να μην στολίζετε ετούτο το σώμα το βρώμικο, όπου αύριον θα το φάνε τα σκουλήκια, αλλά να στολίζετε την ψυχήν σας, όπου είνε τιμιώτερα από όλον τον κόσμον. Νηστεύετε το κατά δύναμιν, προσεύχεσθε το κατά δύναμιν και να έχετε τον θάνατον πάντοτε εμπρός εις τα μάτια σας. Και άλλος καλύτερος διδάσκαλος δεν είνε άλλος από τον θάνατον
ΑΓ.ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ

Περι προσευχης
Η προσευχή είναι φύλακας της σωφροσύνης, χαλιναγωγεί τον θυμό, καταστέλλει την υπερηφάνεια, καθαρίζει από τη μνησικακία, διώχνει το φθόνο, καταργεί την αδικία, επανορθώνει την ασέβεια. Η προσευχή είναι δύναμη των σωμάτων, φέρνει χαρά στο σπίτι, χορηγεί ευνομία στην πόλη, παρέχει ισχύ στην εξουσία, δίνει νίκη κατά την διάρκεια του πολέμου, εξασφαλίζει την ειρήνη, ξαναενώνει τους χωρισμένους, διατηρεί στη θέση τους ενωμένους. Η προσευχή είναι το επισφράγισμα της παρθενίας, η πιστότητα του γάμου, όπλο στους οδοιπόρους, φύλακας όσων κοιμούνται, θάρρος των ξύπνιων, στους γεωργούς φέρνει την ευφορία, στους ναυτιλλόμενους χαρίζει τη σωτηρία. Η προσευχή είναι συνομιλία με τον Θεό, θεωρία των αοράτων, πληροφόρηση για όσα επιθυμούμε, ομοτιμία με τους αγγέλους, προκοπή στα καλά έργα, αποτροπή από τα κακά, διόρθωση για κείνους που αμαρτάνουν, απόλαυση των παρόντων αγαθών, υπόσταση των αγαθών του μέλλοντος. Επειδή είναι πολλά και κάθε είδους τα αγαθά που μας έδωκε η θεία χάρη, αυτό το ένα έχουμε να ανταποδώσουμε για όσα λάβαμε, δηλαδή να πληρώνουμε τον Ευεργέτη με την προσευχή και με την ευχαριστία.
ΑΓ.ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΝΥΣΣΗΣ(λόγος εις την προσευχή-αποσπάσματα)

Όταν προσεύχεσαι μην αναφέρεις τις αμαρτίες των άλλων στο Θεό, για να μην σου υπενθυμίσει κι αυτός τις δικές σου
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Όποιος κρατά στο χέρι του το ραβδί της προσευχής δεν θα σκοντάψει. Αλλά κι αν σκοντάψει δεν θα πέσει τελείως
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Αν είσαι θεολόγος θα προσευχηθείς αληθινά. Κι αν προσεύχεσαι αληθινά, τότε είσαι θεολόγος!
ΑΓ.ΝΕΙΛΟΣ ΑΣΚΗΤΗΣ

Στη διάρκεια της προσευχής προσπάθησε να ενώσεις το θέλημα σου με το θέλημα του Θεού και όχι να προσπαθείς να τραβήξεις το θέλημά του Θεού στο δικό σου θέλημα
ΑΓ.ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

Όποιος αγαπάει τον Κύριο, σκέφτεται πάντα Εκείνον. Η θύμηση του Θεού γεννάει την προσευχή. Αν δεν θυμάσαι τον Κύριο, τότε και δεν θα προσεύχεσαι και χωρίς την προσευχή, δεν θα παραμείνει η ψυχή στην αγάπη του Θεού, γιατί η χάρη του Αγίου Πνεύματος έρχεται με την προσευχή
ΑΓ.ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ Ο ΑΘΩΝΙΤΗΣ

Η προσευχή ως προς την ποιότητα της είναι συνουσία και ένωσις του ανθρώπου με τον Θεόν, και ως προς την ενέργειά της, σύστασις και διατήρησις του κόσμου, συμφιλίωσις με τον Θεόν, μητέρα των δακρύων, καθώς επίσης και θυγατέρα, συγχώρησις των αμαρτημάτων, γέφυρα που σώζει από τους πειρασμούς, τοίχος που μας προστατεύει από τις θλίψεις, συντριβή των πολέμων, έργο των Αγγέλων, τροφή όλων των ασωμάτων,η μελλοντική εφροσύνη, εργασία που δεν τελειώνει, πηγή των αρετών, πρόξενος των χαρισμάτων, αφανής πρόοδος, τροφή της ψυχής, φωτισμός του νου, πέλεκυς που χτυπά την απόγνωση, απόδειξις της ελπίδος, διάλυσις της λύπης, πλούτος των μοναχών, θυσαυρός των ησυχαστών, μείωσις του θυμού, καθρέπτης της πνευματικής προόδου, φανέρωσις των μέτρων, δήλωση της πνευματικής καταστάσως, αποκάλυψης των μελλοντικών πραγμάτων, σημάδι της πνευματικής δόξης που έχει κανείς
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Η προσευχή είναι αμαρτημάτων ιλασμός και συγχώρεση, γέφυρα που ελευθερώνει τους ανθρώπους από πολλούς πειρασμούς και κινδύνους. Μεσότοιχο, που εμποδίζει τις θλίψεις των παθών, των ανθρώπων και των δαιμόνων, έργο ουράνιο, δακρύων μητέρα και θυγατέρα, τροφή των Αγγέλων και των Αγίων, αγαλλίαση και χαρά των δικαίων, πηγή κάθε καλού, πρόξενος όλων των χαρισμάτων, προκοπή της καρδίας αόρατος, φωτισμός του νου αδιάκοπος, φλόγα ουράνια, απόδειξη της ελπίδος προς τον Θεό, αντιφάρμακο και λύση της λύπης, θυρίδα από την οποία εισέρχεται ουράνιο φως και αποκαλύπτει τα απόκρυφα μυστήρια του Θεού
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΟΣ

Όταν ανακαλύπτεις την πόρτα της καρδιάς σου, ανακαλύπτεις την πύλη του ουρανού
ΑΓ.ΙΩΑΝΝΗΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ

Η προσευχή προφυλάσσει τον άνθρωπο από την αμαρτία, γιατί ο νους όταν προσεύχεται, είναι απασχολημένος με το Θεό και στέκεται με ταπεινό πνεύμα ενώπιον του Κυρίου, τον Οποίο γνωρίζει η ψυχή του προσευχομένου
ΑΓ.ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ Ο ΑΘΩΝΙΤΗΣ

Αυτή είναι η πιο καλή μέθοδος, και ο πιο εύκολος δρόμος προς την αρετή, να μη βλέπεις μόνο τους κόπους, αλλά μαζί με τους κόπους να βλέπεις και τα έπαθλα, κι αυτά όχι μόνα τους και ανεξάρτητα. Όταν λοιπόν πρόκειται να δώσεις ελεημοσύνη, μην υπολογίζεις τα χρήματα που θα δαπανήσεις, αλλά την αγιωσύνη που θα συλλέξεις · «Σκόρπισε, έδωσε στους φτωχούς · η αγιωσύνη του μένει για πάντα» (Ψαλμ. 111, 9) · μη βλέπεις τον πλούτο που αδειάζει, αλλά κοίτα το θησαυρό που αυξάνεται. Αν νηστεύεις, μην υπολογίζεις την κακοπάθεια που φέρνει η νηστεία, αλλά την άνεση που φέρνει η κακοπάθεια. Αν αγρυπνήσεις στην προσευχή, να σκέφτεσαι όχι την ταλαιπωρία που προκαλεί η αγρυπνία, αλλά το θάρρος στο Θεό που χαρίζει η προσευχή. Έτσι κάνουν και οι μισθοφόροι στρατιώτες · κοιτάζουν όχι τα τραύματα αλλά τις αμοιβές, όχι τις σφαγές αλλά τις νίκες, όχι τους νεκρούς που πέφτουν αλλά τους νικητές που στεφανώνονται. Έτσι και οι καπετάνιοι εμπρός στα κύματα κοιτάζουν τα λιμάνια, εμπρός στα ναυάγια τα κέρδη, εμπρός στις περιπέτειες της θάλασσας τα μετά το ταξίδι καλά. Αναλογίσου πόσο μεγάλο είναι μέσα στη βαθιά νύχτα, ενώ κοιμούνται όλοι οι άνθρωποι και τα θηρία και τα ζώα, ενώ επικρατεί βαθύτατη ησυχία, μονάχα εσύ να σηκωθείς και με θάρρος να συνομιλείς με τον Κύριο που δεσπόζει σε όλα. Αλλά είναι γλυκός ο ύπνος; Τίποτα δεν είναι πιο γλυκό από την προσευχή. Αν συνομιλήσεις ιδιαιτέρως μαζί του, πολλά θα καταφέρεις, γιατί κανείς δε θα σε ενοχλεί μήτε θα σε αποσπά από τη δέηση · έχεις (τότε) και την ώρα σύμμαχο στο να πετύχεις αυτά που θέλεις. Αλλά στριφογυρίζεις ξαπλωμένος πάνω σε μαλακό στρώμα, και βαριέσαι να σηκωθείς; Σκέψου τους σημερινούς μάρτυρες, που είναι ξαπλωμένοι πάνω σε σιδερένια σχάρα και δεν έχουν από κάτω στρώμα αλλά κάρβουνα στρωμένα. Εδώ θέλω να τελειώσω την ομιλία, ώστε να φύγετε έχοντας πρόσφατη και νωπή την ανάμνηση της σχάρας και αυτή να θυμάστε και τη νύχτα και την ημέρα. Και αν μας κρατούν μύρια δεσμά, θα μπορέσουμε όλα εύκολα να τα σπάσουμε και να σηκωθούμε για προσευχή, έχοντας στο νου μας πάντα αυτή τη σχάρα. Και όχι μόνο εκείνη τη σχάρα, αλλά και τις άλλες τιμωρίες των μαρτύρων να ζωγραφίζουμε στον πίνακα της καρδιάς μας.
ΙΕΡΟΣ ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ,
Εις τους αγίους πάντας · Migne 50,711 γ ·

Βλέπετε, αγρυπνείτε και προσεύχεσθε· ουκ οίδατε γαρ πότε ο καιρός έστιν»
(Μαρκ. 13: 33)

αδιαλείπτως προσεύχεσθε, εν παντί ευχαριστείτε (Α΄ Θες. 5: 17)

συ δε όταν προσεύχη, είσελθε εις το ταμιείον σου και κλείσας την θύραν σου πρόσευξαι τω πατρί σου τω εν τω κρυπτώ· και ο πατήρ σου ο βλέπων εν τω κρυπτώ αποδώσει σοι εν τω φανερώ»
(Ματθ. 6: 6)

Αιτείτε, και δοθήσεται υμίν· ζητείτε, και ευρήσετε· κρούετε, και ανοιγήσεται υμίν. Πας γαρ ο αιτών λαμβάνει και ο ζητών ευρίσκει και τω κρούοντι ανοιγήσεται.
(Ματθ. 7: 7-8)

Γρηγορείτε και προσεύχεσθε, ίνα μη εισέλθητε εις πειρασμόν
(Ματθ. 26: 41)

Έλεγε δε και παραβολήν αυτοίς προς το δειν πάντοτε προσεύχεσθαι αυτούς και μη εκκακείν
(Λουκ. 18: 1)

όταν στήκετε προσευχόμενοι, αφίετε ει τι έχετε κατά τινος, ίνα και ο πατήρ υμών ο εν τοις ουρανοίς αφή υμίν τα παραπτώματα υμών
(Μαρκ. 11: 25)

Πνεύμα ο Θεός, και τους προσκυνούντας αυτόν εν πνεύματι και αληθεία δει προσκυνείν
(Ιωαν. 4: 24)

Ο ΟΣΙΟΣ ΜΑΞΙΜΟΣ ο ομολογητής

21 ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΥ


Ός άν ομολογήσει ότι Ιησούς έστιν ο υιός του Θεού, ο Θεός εν αύτω μένει και αυτός εν τω Θεώ"

1. Δηλαδή, όποιος ομολογήσει με όλες του τις δυνάμεις ότι ό Ιησούς είναι ό ενανθρωπήσας Υιός του Θεού, ό Θεός μένει μέσα σ' αυτόν και αυτός μέσα στη χάρη του Θεού. Ένας τέτοιος όμολογητής υπήρξε και ό όσιος Μάξιμος, πού πραγματικά είχε τη χάρη του Θεού επάνω του. Ήταν ευγενικής καταγωγής και γεννήθηκε στην Κων/πολη το 580 μ. Χ. Έκανε λαμπρές σπουδές στη θεολογία, αλλά και στη φιλοσοφία. Μάλιστα, έκανε ιδιαίτερος γραμματέας του αυτοκράτορα Ηρακλείου. Τότε προόδευε ή αίρεση των Μονοθελητών. Ό Μάξιμος αφήνει τις λαμπρότητες των ανακτόρων και γίνεται μοναχός, πολεμώντας παντοιοτρόπως τη σατανική αυτή αίρεση. Στόν αγώνα του αυτό βρίσκει πολλά εμπόδια. Κυρίως, τον αυτοκράτορα Κώνστα, πού υποστήριζε τους Μονοθελητές. Μάλιστα, έφτασε στο σημείο με μια ψευτοσύνοδο να καταδικάσει(Ι) τον όσιο, να τον άναθεματίσει(!), και τον παρέδωσε στον έπαρχο της πόλης για να τιμωρηθεί. Μαστιγώνεται σκληρά και του κόβουν τη γλώσσα και το δεξί χέρι. Ή θέα, όμως, του άγλωσσου, πλέον, στόματος, θα ήταν ή εύγλωττότερη και φλογερώτερη υπόμνηση της αφοσίωσης πού χρωστούν όλοι να έχουν στην Ιερή αλήθεια της Ορθοδοξίας. Πεθαίνει εξόριστος στη Λαζική το 662 μ.Χ.

1. Α' επιστολή Ιωάννου, δ' 15 .


Απολυτίκιο. Ήχος γ'. Θείας πίστεως.

Θείου Πνεύματος, τη έπομβρία, ρείθρα έβλυσας, τη Εκκλησία, ύπερκοσμίων δογμάτων πανεύφημε' θεολόγων δε του Λόγου την κένωσιν, ομολογίας άγώσι διέλαμψας. Πάτερ Μάξιμε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθσι ήμίν το μέγα έλεος.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ο Χρυσόστομος Αρχιεπίσκοπος Κωνσταντινούπολης

ΝΟΕΜ. 13(και 14 ΣΕΠΤ & 30 ΙΑΝ.)

Ό μεγάλος αυτός πατέρας και διδάσκαλος της Ανατολικής 'Ορθόδοξης Εκκλησίας γεννήθηκε στην Αντιόχεια το 347 μ.Χ. Πατέρας του ήταν ό στρατηγός Σεκούνδος και μητέρα του ή Ανθούσα. Γρήγορα έμεινε ορφανός από πατέρα, και ή μητέρα του - χήρα τότε 20 ετών - τον ανέθρεψε και τον μόρφωσε κατά τον καλύτερο χριστιανικό τρόπο. Ήταν ευφυέστατο μυαλό και σπούδασε πολλές επιστήμες στην Αντιόχεια - κοντά στον τότε διάσημο ρήτορα Λιβάνια - αλλά και στην Αθήνα, μαζί με τον αγαπημένο του φίλο Μ. Βασίλειο. Όταν αποπεράτωσε τις σπουδές του, επανήλθε στην Αντιόχεια και αποσύρθηκε στην έρημο για πέντε χρόνια, οπού ασκήτευε προσευχόμενος και μελετώντας τις Άγιες Γραφές. Ασθένησε όμως και επέστρεψε στην Αντιόχεια, οπού χειροτονήθηκε διάκονος -το 381, σε ηλικία 34 ετών - από τον Αρχιεπίσκοπο Αντιοχείας Μελέτιο. Αργότερα δε από τον διάδοχο του Μελετίου Φλαβιανό πρεσβύτερος σε ηλικία 40 ετών. Κατά την Ιερατική του διακονία ανέπτυξε όλα τα ψυχικά του χαρίσματα, πύρινο θείο ζήλο και πρωτοφανή ευγλωττία στα κηρύγματα του. Έσειε και συγκλόνιζε τα πλήθη της Αντιόχειας και συγκινούσε τις ψυχές τους βαθύτατα. Ή φήμη του αυτή έφτασε μέχρι τη βασιλεύουσα και έτσι, την 15ή Δεκεμβρίου 397, με κοινή ψήφο βασιλιά Αρκαδίου και Κλήρου, έγινε Πατριάρχης Κωνσταντινούπολης, κάτι πού ό ίδιος δεν επεδίωξε ποτέ. Και από την θέση αυτή ό Ιερός Χρυσόστομος, εκτός άλλων, υπήρξε αυστηρός ασκητής και δεινός ερμηνευτής της Αγίας Γραφής, όπως φαίνεται από τα πολλά συγγράμματα του (διασώθηκαν 804, περίπου, ομιλίες του). Έργο επίσης του Χρυσοστόμου είναι και ή Θεία Λειτουργία, πού τελούμε σχεδόν κάθε Κυριακή, με λίγες μόνο, από τότε μετατροπές. Ό ιερός Χρυσόστομος κατά τη διάρκεια της πατριαρχείας του, υπήρξε αδυσώπητος ελεγκτής κάθε παρανομίας και κακίας. Αυτό όμως έγινε αίτια να δημιουργήσει φοβερούς εχθρούς, και μάλιστα αυτήν την αυτοκράτειρα Ευδοξία, επειδή ήλεγχε τις παρανομίες της. Αυτή μάλιστα, σε συνεργασία με τον τότε Πατριάρχη Άλεξαδρείας Θεόφιλο (ενός μοχθηρού και άσεβους ανθρώπου),συγκάλεσε σύνοδο (παράνομη) από 36 επισκόπους (όλοι τους πνευματικά ύποπτοι και δυσαρεστημένοι από τον άγιο) στο χωριό Δρυς της Χαλκηδόνας και πέτυχε την καθαίρεση και εξορία του Άγιου σ' ένα χωριό της Βιθυνίας. Ή απόφαση αυτή όμως, τόσο εξερέθισε τα πλήθη, ώστε αναγκάστηκε αυτή ή ίδια ή Ευδοξία να τον ανακαλέσει από την εξορία και να τον αποκαταστήσει στο θρόνο με άλλη συνοδική αθωωτική απόφαση (402). 'Αλλά λίγο αργότερα, ή ασεβής αυτή αυτοκράτειρα, κατάφερε και πάλι να εξορίσει τον Άγιο (20 Ίου νιου 404) στην Κουκουσό της Αρμενίας και από κει στα Κόμανα, όπου μετά από πολλές κακουχίες και άλλες ταλαιπωρίς πέθανε το 407 μ.Χ. Ό Μ.Ι. Γαλανός στον Συναξαριστή του, μεταξύ των άλλων, αναφέρει για τον Ιερό Χρυσόστομο, ότι υπήρξε και αναγνωρίζεται ως ό πιο άριστος και δημοφιλής διδάσκαλος της Χριστιανικής Εκκλησίας. Κανένας δεν εξήγησε όπως αυτός, με τόσο πλούτο και τόση σαφήνεια τα νοήματα των θείων Γραφών, ούτε δε υπήρξε εφάμιλλος του στην ετοιμολογία, την απλότητα, αλλά και στη φλόγα και τη δύναμη της ρητορείας. Υπήρξε ρήτορας θαυμαστός, λογοτέχνης απαράμιλλος, βαθύτατος και διεισδυτικώτατος, ψυχολόγος και καταπληκτικός κοινωνιολόγος με αίσθημα χριστιανικής ισότητας, χωρίς προνομιούχους, με καθολική αδελφότητα. 'Ανήκει σ' αυτούς πού φαίνονται "ως φωστήρες εν κόσμω". Δηλαδή σαν φωτεινά αστέρια μέσα στον κόσμο. Να σημειώσουμε εδώ, ότι ό ιερός Χρυσόστομος πέθανε την 14η Σεπτεμβρίου, αλλά λόγω εορτής της υψώσεως του Τιμίου Σταυρού μετατέθηκε ή εορτή της μνήμης του τη ν 13η Νοεμβρίου. Επίσης τη ν 15η Δεκεμβρίου εορτάζουμε τη ν χειροτονία του σε Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως, την 27ή Ιανουαρίου την ανακομιδή των λειψάνων του, αλλά ή μνήμη του εορτάζεται και τήν 30ή Ιανουαρίου μαζί με τον Μ. Βασίλειο και τον Αγ. Γρηγόριο τον Θεολόγο. Και τέλος την 26ή Φεβρουαρίου εορτάζουμε την μνήμη της χειροτονίας του σε πρεσβύτερο.
1. Προς Φιλιππησίους, 6' 15.


Απολυτίκιο. Ήχος πλ. δ'.
Ή του στόματος σου καθάπερ πυρσός έκλάμψασα χάρις την οίκουμένην έφώτισεν άφιλαργιρίας τω κόσμω θησαυρούς έναπέθετο· το ύψος ήμίν της ταπεινοφροσύνης ύπέδειξεν. Άλλα σοίς λόγοις παιδεύων, Πάτερ Ιωάννη Χρυσόστομε, πρέσβευε τω Λόγω Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τάς ψυχάς ημών.

ΑΡΧΗ

Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ ο Αγιορείτης ο σοφός διδάσκαλος της Εκκλησίας.

14 ΙΟΥΛΙΟΥ

Γεννήθηκε στη Νάξο το έτος 1749 από γονείς ευσεβείς και ενάρετους, τον Αντώνιο και Αναστασία Καλλιβούρση. Το κατά κόσμον όνομά του ήταν Νικόλαος και από μικρός έδειχνε ότι ήταν άνθρωπος μεγάλης αρετής και φοβερής ευφυΐας. Τα πρώτα του γράμματα τα έμαθε στη Νάξο και έπειτα στη σχολή της ίδιας πόλης επέκτεινε τις γνώσεις του, με δάσκαλο τον αδελφό του Αγίου Κοσμά του Αιτωλού, Αρχιμανδρίτη Χρύσανθο. Κατόπιν 16 χρόνων πήγε στην Ελληνική σχολή της Σμύρνης, όπου κοντά σε φημισμένους διδασκάλους έλαβε ανώτερη παιδεία και αρετή. Μετά από ορισμένες περιπέτειες, το 1775 πήγε στο Άγιον Όρος. Εκεί, στη Μονή του Άγιου Διονυσίου εκάρη μοναχός με το όνομα Νικόδημος. ΟΙ Πατέρες της Μονής, πού διέκριναν τα μεγάλα φυσικά και επίκτητα χαρίσματα του Νικόδημου, τον διόρισαν αναγνώστη και γραμματέα της Μονής. Στη Μονή αυτή ό Νικόδημος, υπήρξε υπόδειγμα διακονίας και πράξεων αρετής. Έπειτα αποσύρθηκε σε κάποιο κελί, όπου με ασκητικό τρόπο, επιδόθηκε στη μελέτη και συγγραφή πολλών οικοδομητικών, θεολογικών και αγιολογικών βιβλίων.

Μεταξύ αυτών είναι ό "Συναξαριστής", το "Έορτοδρόμιον", ή "Νέα Κλίμακα", ό "Αόρατος Πόλεμος" και άλλα πολλά. Τελικά μετά από διάφορες περιπέτειες, πού υπέστη στη βραχύχρονη ζωή του, απεβίωσε από ημιπληγία την 14η Ιουλίου του έτους 1809, σε ηλικία 60 χρονών. Ενταφιάστηκε στο Λαυριωτικό Κελί των Σκουρταίων στίς Καρυαίς του Άγιου Όρους. Αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο πνευματικό συγγραφικό έργο, πού σήμερα αποτελεί κεφάλαιο για τον λαό της Ορθόδοξης Εκκλησίας. (Λεπτομέρειες για τη ζωή του Αγίου, ό αναγνώστης μπορεί να βρει σε διάφορα βιβλία πού κατά καιρούς έχουν εκδοθεί και αναφέρουν λεπτομερώς τη ζωή του Αγίου Νικόδημου του Αγιορείτου).


Απολυτίκιο. Ήχος γ'. Την ωραιότητα.
Σοφίας χάριτι, Πάτερ κοσμούμενος, σάλπιξ θεόφθογγος, ώφθης του Πνεύματος και αρετών υφηγητής, Νικόδημε θεηγόρε' πάσι γαρ παρέθηκας, σωτηρίας διδάγματα, βίου καθαρότητας, διεκφαίνων την έλλαμψιν, τω πλούτω των ένθέων σου λόγων, δι' ων ως φως τω κόσμω έλαμψας.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΕΥΤΥΧΙΟΣ πατριάρχης Κων/πολης

6 Απριλίου
Οι μόνες πληροφοριες που έχουμε για τον ΟΣΙΟΣ ΗΣΥΧΙΟ ΤΟΝ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟ είναι ότι ήταν θείος του Αγίου Ευτυχίου.

Θεία Κώμη. Έτσι λεγόταν το χωριό από το οποίο καταγόταν ό Ευτύχιος. Από πολύ νωρίς, ό θείος του Ησύχιος, πρεσβύτερος, βοήθησε τον Ευτύχιο να διακριθεί στα Ιερά γράμματα. Στη συνέχεια έγινε μοναχός, διάκονος, Ιερέας και αρχιμανδρίτης στη Μονή της Αμάσειας. Σέ μια τοπική Σύνοδο στην Κων/πολη, ό Ευτύχιος πήρε μέρος σαν αντιπρόσωπος του μητροπολίτη Άμασείας. Κατά τήν εκεί διαμονή του, έκανε μεγάλη εντύπωση στον Πατριάρχη Μηνά, απέκτησε επίσης και την εύνοια του αυτοκράτορα Ιουστινιανού του Α'. Έτσι, όταν το 552 πέθανε ό Μήνας, ό Ιουστινιανός συνέστησε να έκλεγε! διάδοχος του ό Ευτύχιος. Από τη θέση του Πατριάρχη, ό Ευτύχιος αναδείχθηκε εργάτης αρετής και καλός ποιμένας των προβάτων του Χριστού. Επίσης, ένθερμος πρόμαχος των ορθοδόξων αληθειών, ανήκε στους έντιμους και πιστούς Ιεράρχες, πού υπερασπίζουν τίς πεποιθήσεις τους με οποιοδήποτε κίνδυνο και απέναντι σε οποιαδήποτε πρόσωπα. Μ' αυτόν τον χαρακτήρα στάθηκε απέναντι στον Ιουστινιανό, όταν αυτός παρασύρθηκε από την αίρεση των άφθαρτοδοκητών. Βέβαια, καθαιρέθηκε και εξορίστηκε για δώδεκα περίπου χρόνια. Όμως, όταν έλαμψε ή αλήθεια, επανήλθε πανηγυρικά στο θρόνο του, διδάσκοντας σε μας να είμαστε "τη πίστει τεθεμελιωμένοι και εδραίοι"1. Δηλαδή, θεμελιωμένοι καλά και αμετακίνητοι στην πίστη.

1. Προς Κολασσαείς, α' 23.


Απολυτίκιον. 'Ηχος γ'. Την ωραιότητα.
Βίον ούράνιον, Πάτερ κτησάμενος, σκεύος έπάξιον, ώφθης της χάριτος, λόγω και πράξει βέβαιων, την θείαν σοι χορηγίαν όθεν ίεράτευσας, ίσαγγέλως τω Κτίσαντι, ένδοξε Ευτύχιε, Εκκλησίας ώράϊσμα, ην φύλαττε ταις σαις προστασίαις, πάσης ανάγκης άνωτέραν.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ό θεολόγος

25/01 & 30/01

Από τα μεγαλύτερα πνεύματα του χριστιανισμού και από τους λαμπρότερους αθλητές της ορθόδοξης πίστης. Γεννήθηκε το 329 στην Άριανζό, κωμόπολη της Καππαδοκίας, από τον Γρηγόριο, επίσκοπο Ναζιανζού ( 1 Ιανουαρίου) και την Νόννα ( 5 Αυγούστου), Στή Ναζιανζό, διδάσκεται τη στοιχειώδη εκπαίδευση, ενώ τη μέση στην Καισαρεία, όπου γνωρίζεται με το συμμαθητή του Μ. Βασίλειο. Έπειτα, πηγαίνει κοντά σε περίφημους διδασκάλους της ρητορικής και, τέλος, στα πανεπιστήμια της Αθήνας, όπου βρίσκει, συμφοιτητή τώρα, το Μ. Βασίλειο. "Οταν επιστρέφει στην πατρίδα του, ό πατέρας του, επίσκοπος Ναζιανζού, τον χειροτονεί πρεσβύτερο. Άλλ' αυτός προτίμα την ησυχία του άναχωρητηρίου στον Πόντο, κοντά στο φίλο του Βασίλειο, για περισσότερη άσκηση στην πνευματική ζωή. Μετά, όμως, από θερμές παρακλήσεις των δικών του, επιστρέφει στην πατρίδα του και μπαίνει στην ενεργό δράση της Εκκλησίας. Όμως, το δρεπάνι του θανάτου έρχεται να πληγώσει την ψυχή του, με αλλεπάλληλους θανάτους συγγενικών του προσώπων. Πρώτα του αδελφού του Καισαρείου, έπειτα της αδελφής του Γοργονίας, μετά του πατέρα του και, τέλος, της μητέρας του Νόννας. Μετά άπ' αυτές τις θλίψεις, ή θεία Πρόνοια τον φέρνει στην Κων/πολη (378), όπου υπερασπίζεται με καταπληκτικό τρόπο την Όρθοδοξία και χτυπά καιρια τους Άρειανούς, πού είχαν πλημμυρίσει την Κων/πολη. Μετά το σκληρό αυτό αγώνα, ό Μ. Θεοδόσιος τον αναδεικνύει Πατριάρχη Κων/πόλεως (381). Στή Β' Οίκουμ. Σύνοδο, μια μερίδα επισκόπων τον αντιπολιτεύεται για ευτελή λόγο. Τότε ό Γρηγόριος, αηδιασμένος, δηλώνει την παραίτηση του, αναχωρεί στη γενέτειρα του Άριανζό και τελειώνει με ειρήνη τη ζωή του, το 390. Άφησε μεγάλο συγγραφικό έργο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα φιλοσοφημένα ποιήματα του.


Απολυτίκιο. Ήχος α'.
Ό ποιμενικός αυλός της θεολονίας σου, τάς των ρητόρων ένίκησε σάλπιγγας ώς γαρ τα βάθη του Πνεύματος έκζητήσαντι, και το κάλλη του φθέγματος προσετέθη σοι. Αλλά πρέσβευε Χριστώ τώ Θεώ, Πάτερ Γρηγόριε, σωθήναι τάς ψυχάς ημών.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΣΥΜΕΩΝ ό Νέος Θεολόγος

12 Μαρτίου (εορτάζεται όμως στις 12 Οκτωβρίου)

Ήταν από την Παφλαγονία και έζησε τον 10 αιώνα. Οι γονείς του Βασίλειος και Θεοφανώ, φρόντισαν για την καλή του εκπαίδευση, τίς δε σπουδές του συμπλήρωσε στην Κωνσταντινούπολη με την κηδεμονία ισχυρού θείου του στην Αυλή. Με την επιμονή του θείου του, μπήκε και αυτός στην Αυλή. Όταν όμως πέθανε ό θείος του, άφησε την Αυλή του Παλατιού και ζήτησε να εισαχθεί στην περίφημη Μονή του Στουδίου. Δεν τον δέχτηκαν λόγω του νεαρού της ηλικίας του. Αργότερα όμως τον δέχτηκαν. Εκεί μαθήτευσε κοντά στον ομώνυμο προϊστάμενό του Συμεών, με τις οδηγίες του οποίου ευδοκιμούσε στίς θεολογικές μελέτες και στην πνευματική ζωή. Συναντάμε κατόπιν τον Συμεών στη Μονή του αγίου Μάμαντα, οπού μηρέ το μοναχικό σχήμα και στη συνέχεια έγινε ηγούμενος της. Επειδή όμως θέλησε να επιβάλει τους μοναστικούς κανόνες του Μεγάλου Βασιλείου, συνάντησε ζωηρή αντίδραση και παραιτήθηκε. Ασχολήθηκε αποκλειστικά με θεολογικές μελέτες και συγγραφές. Κατηγορήθηκε από τον Μητροπολίτη Νικομήδειας Στέφανο ότι, γιόρταζε από μόνος του σαν επίσημο Άγιο τον γέροντα του Συμεών και ή περιπέτεια αυτή του κόστισε έξι χρόνια ταλαιπωρίες. Τελικά, διατάχθηκε να πάει σ' ένα μοναχικό παρεκκλήσι της Άγιας Μαρίνας, στην Ασιατική όχθη της Προποντίδας, όπου και πέθανε σε γεροντική ηλικία (κατά το 1020). Από τίς συγγραφές του σώζονται 92 λόγοι, 282 πρακτικά και θεολογικά κεφάλαια, καθώς και θρησκευτικά ποιήματα. Για τη θεολογική του δεινότητα ονομάστηκε: νέος Θεολόγος.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ συγγραφέας της ΚΛΙΜΑΚΟΣ

30 Μαρτίου

Ήταν γιος πλούσιας και ευσεβέστατης οικογενείας και είχε πάρει πολύ καλή μόρφωση. Νέος ακόμα, αφοσιώθηκε στην προσευχή, τίς μελέτες και τη συγγραφική εργασία. Πήγε στο όρος Σινά, κοντά σ' έναν από τους καλύτερους αναχωρητές, τον Μαρτύριο, ό όποιος καθοδηγούσε πνευματικά και ασκητικά το νεαρό Ιωάννη. Μετά τέσσερα χρόνια, έγινε μοναχός και ή φήμη των αρετών και της σοφίας του είχε διαδοθεί ευρύτατα. Πολλοί μοναχοί και λαϊκοί έρχονταν κοντά του για να ζητήσουν τη συμβουλή του. Μετά από επίμονη απαίτηση των αδελφών της Μονής Σινά, δέχθηκε και έγινε για μερικά χρόνια ηγούμενος τους. Ή νοσταλγία, όμως, της ερημικής ζωής, έκανε τον Ιωάννη να αποσυρθεί και να αφοσιωθεί πάλι στις μελέτες του. Πέθανε περίπου το 650 και άφησε δύο σπουδαιότατα συγγράμματα, την Κλίμακα και τον Λόγον προς τον Ποιμένα. Να μερικοί λόγοι του, από την Κλίμακα, σχετικά με το θεμέλιο των αρετών, την ταπεινοφροσύνη: 1) "Ή ταπεινοφροσύνη είναι ουράνιος ανεμοστρόβιλος πού μπορεί να άνεβάση την ψυχή από την άβυσσο της αμαρτίας στα ύψη του ουρανού". 2) "Μητέρα της πηγής είναι ή άβυσσος των υδάτων* πηγή δε της διακρίσεως ή ταπείνωσις"1. 1. "Κλίμαξ" Ιωάννου Σιναΐτου.


Άπολυτίκιον. "Ηχος γ'. Θείας πίστεως.
Θείον κλίμακα, ύποστηρίξας, την των λόγων σου, μέθοδον πάσι, Μοναστών υφηγητής αναδέδειξαι, εκ πρακτικής Ιωάννη καθάρσεως, προς θεωρίας άνάγων την έλαμψιν. Πάτερ Όσιε, Χριστόν τόν Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΣΙΛΟΥΑΝΟΣ ό Αγιορείτης

24 Σεπτεμβρίου

Έγινε γνωστός πριν ακόμα αγιοποιηθεί από την 'Ορθόδοξη 'Εκκλησία με το βιογραφικό έργο "Ό γέροντας Σιλουανός του Άθω", πού το συνέγραψε με ωραίο τρόπο ό Ηγούμενος της Μονής Τιμίου Προδρόμου στο Έσσεξ της Αγγλίας Αρχιμανδρίτης Σωφρόνιος, πού έζησε κοντά στον Άγιο για πολύ καιρό στον Άθω. Σύμφωνα λοιπόν με τον Σωφρόνιο, ό Άγιος Σιλουανός ασκήθηκε στο Άγιον Όρος για 46 ολόκληρα χρόνια και συγκεκριμένα στη Μονή του Αγίου Παντελεήμονα. Γεννήθηκε το 1866 στο χωριό Σόβοκ της επαρχίας Λεμπεντιάσκ της Ρωσίας και το κοσμικό του όνομα ήταν Συμεών Ίβάνοβιτς Άντόνωφ. Στη Ρωσία έκανε το επάγγελμα του ξυλουργού. Στό Άγιο Όρος ήλθε το 1892 και αφιερώθηκε ολοκληρωτικά στην άσκηση και την προσευχή. Το 1911 έγινε μεγαλόσχημος και στολίστηκε με πολλές άγιες αρετές και γέμισε όλος από θείο φως. Το 1905 βγήκε για λίγο από το Άγιον Όρος και επισκέφθηκε τα μοναστήρια της πατρίδας του. Απεβίωσε στις 24 Σεπτεμθρίου του 1938 και ή 'Ορθόδοξη Εκκλησία πρόσφατα τον αγιοποίησε.


Απολυτίκιο. Ήχος δ'. Κανόνα πίστεως.
Χριστόν διδάσκαλον εν οδώ ταπεινώσεως προσευξάμενος έλαβες, μαρτυρούντος του Πνεύματος, εν ση καρδία την λύτρωσιν, δια τούτο ασκήσεως ανεδείχθης συ οδηγός, ως φωτός θείου έμπλεως. Όσιε πάτερ Σιλουανέ, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ σωθήναι τάς ψυχάς ημών.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ της Κρονστάνδης

(Ρώσος)
20 Δεκεμβρίου

Στοιχεία για τη ζωή του παίρνουμε από το βιβλίο "ΑΓΙΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΗΣ ΚΡΟΝΣΤΑΝΔΗΣ" του επισκ. Αλεξάνδρου Σεμενώφ - Τιάν - Σάνσκυ, που το μετέφρασε ο Αρχιμ. Τιμόθεος Καθηγούμενος της Ι. Μονής Παρακλήτου Ωρωπού και το εξέδωσε η ίδια η Μονή.

Αυτός ο άγιος Ιωάννης λοιπόν, γεννήθηκε Στις 18 Οκτωβρίου του 1829 στο χωριό Σούρα του νομού Αρχάγγελσκ και το πρώτο του όνομα ήταν Ιβάν 'Ηλιτς Σέργιεφ.

Οι γονείς του ονομάζονταν Ηλίας Μιχαήλοβιτς Σέργιεφ και ήταν Ιεροψάλτης, η δε μητέρα του Θεοδώρα Βλάσιεθνα.

Στην αρχή τα γράμματα τα "έπαιρνε" δύσκολα, αλλά κατόπιν προχώρησε και με κρατική υποτροφία.

Το 1851, μπήκε στη Θεολογική Ακαδημία της Πετρούπολης. Μετά την αποφοίτησή του από τη Σχολή, παντρεύτηκε την Ελισάβετ Κωνσταντίνοβα και του πρότειναν να αναλάβει θέση Ιερέα στον καθεδρικό ναό της Κρονστάνδης αφιερωμένο στον Αγ. Ανδρέα τον Πρωτόκλητο.

Στις 11 Νοεμβρίου 1855 έγινε η χειροτονία του σε διάκονο και την επομένη σε πρεσβύτερο.

Χειροτονήθηκε στην Πετρούπολη από τον επίσκοπο Βιννίσκυ Χριστόφορο στο ναό των Αγίων Πέτρου και Παύλου.

Από 'κει και πέρα αρχίζει μια τέτοια πνευματική ανοδική πορεία, που είναι αδύνατο να περιγράψει κανείς μέσα σε λίγες γραμμές. Υπήρξε φωτεινό παράδειγμα λειτουργού Ιερέως, άριστος ποιμένας αφού ίδρυσε πολλά ευαγή ιδρύματα και έδωσε όλο του τον εαυτό στη βοήθεια των συνανθρώπων του.

Επίσης συνέγραψε πολύ πνευματικά έργα και ο Θεός του είχε δωρίσει το χάρισμα να θαυματουργεί δια των θερμών του προσευχών. Πέθανε στις 7.40 το πρωί της 20ής Δεκεμβρίου του 1908 σε ηλικία 80 χρονών, αφήνοντας πίσω του ένα τεράστιο πνευματικό αλλά και υλικό έργο για το ποίμνιο του.

ΑΡΧΗ

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ και ΚΥΡΙΛΛΟΣ Αρχιεπίσκοποι Αλεξανδρείας

18 Ιανουαρίου

"Ό άγιώτερος των ηρώων και ήρωϊκώτερος των αγίων", "Μέγας Πατήρ", "Στύλος της Όρθοδοξίας". Τίτλοι, από τους πιο χαρακτηριστικούς, πού απονεμήθηκαν στο "πολύφωτο άστρο" της Εκκλησίας μας, τον "Αγιο Αθανάσιο. Το έτος 295 ή 296 μ.Χ. γεννήθηκε από γονείς φτωχούς στην Αλεξάνδρεια, αλλά πλούσιους σε αρετές και πίστη . Δεν είχε τα μέσα για ανώτερες σπουδές. Ό Θεός, όμως, τον προίκισε με πλούσια διάνοια, και αφού παίρνει τη στοιχειώδη εκπαίδευση, έπειτα αύτοκαλλιερ-γείται και φθάνει σε μεγάλα ϋψη ουράνιας σοφίας. Το 312 και σε ηλικία 25 χρόνων, χειροτονείται διάκονος από τον Πατριάρχη Αλεξανδρείας Αλέξανδρο, μαζί με τον όποιο ό Αθανάσιος παίρνει μέρος στην Α' Οίκουμ. Σύνοδο στη Νίκαια και συντρίβει την αϊρεση του Αρείου. Το 328 πεθαίνει ό Αλέξανδρος και για τον Αθανάσιο πλησίασε μια... μεγάλη ώρα. Στό 33ο χρόνο της ηλικίας του, κλήρος και λαός τον εκλέγουν πανηγυρικά Πατριάρχη Αλεξανδρείας. Από δω και πέρα ό "Αγιος θα αντιμετωπίσει ένα φοβερό και ανελέητο πόλεμο των αιρετικών του Αρείου. Πέντε σκληρές εξορίες περιλαμβάνει ή πολυτάραχη ζωή του από τον Άρειανό αυτοκράτορα Κωνστάντιο. "Ομως, με πίστη, θάρρος, αγωνιστικότητα και υπομονή, κατορθώνει να βγει νικητής και συντρίβει τους "λύκους" της Όρθοδοξίας μας. Και έτσι, ό λόγος της Αγίας Γραφής "Να αγωνίζεσαι τον καλό αγώνα της πίστεως"1 και "ας τρέχουμε με υπομονή τον αγώνα πού προβάλλει μπροστά μας"2, γίνεται από τον "Αγιο Αθανάσιο πραγματικότητα, αναμφισβήτητο γεγονός. Απεβίωσε στίς 2 Μαΐου 373 σε ηλικία περίπου 75 με 77 ετών. Πρέπει επίσης να αναφέρουμε ότι, ό Μέγας Αθανάσιος διακρίθηκε και ως συγγραφεύς πολυγραφότατος και σπουδαιότατος. Διάκονος ακόμη έγραψε τις πραγματείες του κατά των εθνικών και περί ενανθρωπήσεως του Λόγου. Στά "πολεμικά" του κατατάσσονται: ""Εκθεσις πίστεως", "Ή εγκύκλιος επιστολή", "Ή επιστολή προς τους επισκόπους Αιγύπτου και Λιβύης", "ΟΙ Λόγοι κατά των Άρειανών". "Αφησε δε και αρκετές επιστολές. Να παρατηρήσουμε όμως εδώ ότι, σύμφωνα με τον Κώδικα των Καυσοκαλυβίωνή κυρίως μνήμη του πρέπει να εορτάζεται την 2α Μαΐου, οπού, και Ιστορικά αποδεδειγμένα, ή κοίμηση του. Για ποιο λόγο όμως καθιερώθηκε να γιορτάζεται αυτή τη μέρα μαζί με τον "Αγ. Κύριλλο δεν γνωρίζουμε. Το πιθανότερο όμως είναι, για το λόγο πού καθιερώθηκε και ή γιορτή των 3 Ίεραρχών.

Α' προς Τιμόθεον, στ' 12. Β' προς Τιμόθεον, ιβ' 1

ΑΡΧΗ

Ο ΜΕΓΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ

17 Ιανουαρίου

Γεννήθηκε το 251 στην Ανω Αίγυπτο από γονείς χριστιανούς, πού κατείχαν μεγάλη περιουσία. Από την παιδική του ηλικία ό Αντώνιος έδειχνε με όλη του τη διαγωγή έκτακτη ανθρώπινη ύπαρξη. Σέ ηλικία 18-20 χρόνων, χάνει τους δύο γονείς του και δοκιμάζει πολύ θλίψη και οδύνη. Ομως, συνέρχεται γρήγορα και συγκεντρώνει όλη την προσοχή του στη θεία θεωρία και στη φροντίδα της μικρής του αδελφής. Το βέλος του θείου έρωτα δεν αργεί να χτυπήσει την καρδιά του Αντωνίου. Καθώς μια Κυριακή άκουγε από το Ευαγγέλιο την περικοπή σχετικά με τον πλούσιο νεανίσκο, στον όποίο ό Κύριος μας είπε: ΄Αν θέλεις να γίνεις τέλειος, πήγαινε, πώλησε τα υπάρχοντα σου και μοίρασε τα στους φτωχούς, και θα έχεις θησαυρό στον ουρανό. Και έλα να με ακολουθήσεις"1, τόση εντύπωση του δημιούργησε, πού την εξέλαβε αμέσως σαν θεία υπόδειξη και πρόσκληση. Άφοϋ πρώτα τακτοποίησε τη μικρότερη αδελφή του, έπειτα μοίρασε στους φτωχότερους οικογενειάρχες όλη τη μεγάλη πατρική του περιουσία και αναχώρησε στην έρημο για μεγαλύτερη πνευματική και ηθική τελειότητα. Πράγματι, ό αγώνας του μέσα στην έρημο αποδίδει πλούσιους πνευματικούς καρπούς. Γίνεται ό ασκητής των ασκητών και άπ' όλα τα μήκη και πλάτη της χριστιανικής γης έρχονται να τον ακούσουν και να τον συμβουλευθούν. Μεταξύ αυτών και δύο πολύφωτοι αστέρες της Εκκλησίας μας, ό Μ. Βασίλειος και ό Μ. Αθανάσιος. Σέ ηλικία περίπου 105 χρόνων, ό Μέγας Αντώνιος παραδίδει προς το Θεό την ψυχή του.

1. Ευαγγέλιο Ματθαίου, ιθ' 21.



Απολυτίκιο. ΄Ηχος δ'.

Τον ζηλωτήν Ήλίαν τοις τρόποις μιμούμενος, τω Βαπτιστή εύθείαις ταις τρίβοις επόμενος, Πάτερ Αντώνιε, της ερήμου γέγονας οικιστής, και την οικουμένην έστήριξας εύχαίς σου. Διό πρέσβευε Χριστώ τω θεώ, σωθήναι τάς ψυχάς ημών.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ό Αιτωλός. Νέος Ιερομάρτυρας και Ισαπόστολος

24 Αυγούστου

Ό Άγιος Κοσμάς υπήρξε φωτοφόρος απόστολος του Ευαγγελίου, στα μαύρα χρόνια της τουρκικής σκλαβιάς. Γεννήθηκε στο χωριό Ταξιάρχης της επαρχίας Άποκούρου πού βρίσκεται κοντά στο χωριό Μέγα Δένδρο Ναυπακτίας (το 1714), από γονείς ευσεβείς, πού τον ανέθρεψαν εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου. Είκοσι χρονών μετέβη στο Άγιο Όρος, για να σπουδάσει στο εκεί νεοσύστατο σχολείο του Βατοπεδίου. Μετά την αποφοίτηση του, πήγε στη Μονή Φιλόθεου, όπου έγινε μοναχός και κατόπιν Ιερομόναχος. 'Αλλά ό Άγιος δεν ησύχαζε, φλεγόμενος νύχτα-μέρα από τον πόθο να βγει και να διδάξει στους σκλαβωμένους Έλληνες τα άγια Γράμματα. Όμως, θεωρούσε τον εαυτό του ταπεινό και αδύνατο να επωμισθεί τέτοιο φορτίο. 'Αλλά με θεία αποκάλυψη, πήγε στην Κων/πολη, όπου συνάντησε τον αδελφό του Χρύσανθο, πού ήταν δάσκαλος. Αυτός του έκανε μερικά μαθήματα ρητορικής, πού θα βοηθούσαν τον Κοσμά στο κήρυγμα. Έπειτα, αφού πήρε την άδεια του Πατριάρχη, όργωσε στην κυριολεξία την Ελλάδα, διδάσκοντας στους "ραγιάδες" το λόγο του Θεού. 'Απ' οπού περνούσε, έκτιζε σχολεία, εκκλησίες, και πλήθος λαού συνέρεε και "ρουφούσε" το "νέκταρ" της αγίας διδασκαλίας του. Τελικά, ό φθόνος των 'Εβραίων, σε συνεργασία με τους Τούρκους, είχε σαν αποτέλεσμα τον απαγχονισμό του Αγίου στα χώματα της Βορείου Ηπείρου (το 1779). Τα λόγια του ήταν προφητικά, γεμάτα θεία χάρη και απλότητα. Κάποτε είπε στους κατοίκους κάποιου χωριού: "Ήρθα στο χωριό σας και σας κήρυξα. Δίκαιο είναι λοιπόν να με πληρώσετε για τον κόπο μου. Με χρήματα μήπως; Τί να τα κάνω; Ή πληρωμή ή δική μου είναι να βάλετε τα λόγια του Θεού στην καρδιά σας, για να κερδίσετε την αιώνια ζωή".


Απολυτίκιο. Ήχος γ'. Θείας πίστεως.
Θείας πίστεως, διδασκαλία, κατεκόσμησας, την Εκκλησία, ζηλωτής των Αποστόλων γενόμενος και κατασπείρας τα θεία διδάγματα, μαρτυρικώς τον αγώνα ετέλεσας. Κοσμά ένδοξε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημιν τό μέγα έλεος.

ΑΡΧΗ

Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ

1 Ιανουαρίου

"... τα των ανθρώπων ήθη κατεκόσμησας". - Με τη φράση αυτή, το απολυτίκιο, απόλυτα επιτυχημένα, τονίζει την κοινωνική προσφορά του Άγιου Βασιλείου, που με τη θεία διδασκαλία του στόλισε με αρετές τα ήθη και τη ζωή των ανθρώπων.

Ο Μέγας αυτός πατέρας και διδάσκαλος της Ορθόδοξης Εκκλησίας γεννήθηκε το 329, κατ' άλλους το 330 μ.Χ. στη Νεοκαισάρεια του Πόντου, σύμφωνα με τα γραφόμενα του φίλου του Αγ. Γρηγορίου του Θεολόγου. Τα δε εγκυκλοπαιδικά λεξικά αναφέρουν σαν πατρίδα του Μ. Βασιλείου την Καισαρεία της Καππαδοκίας.

Οι γονείς του Βασίλειος (και αυτός), που καταγόταν από την Νεοκαισάρεια του Πόντου και Εμμέλεια, που καταγόταν από την Καππαδοκία, αν και κατά κόσμον ευγενείς και πλούσιοι, είχαν συγχρόνως και ακμαιότατο χριστιανικό φρόνημα.

Αυτοί μάλιστα έθεσαν και τις πρώτες -καθοριστικής σημασίας-πνευματικές βάσεις του Αγίου.

Με εφόδιο αυτή τη χριστιανική ανατροφή, ο Βασίλειος αρχίζει μια καταπληκτική ανοδική πνευματική πορεία. Έχοντας τα χαρίσματα της ευστροφίας και της μνήμης, κατακτά σχεδόν όλες τις επιστήμες της εποχής του. Και το σπουδαιότερο, κατακτά τη θεία θεωρία του Ευαγγελίου, που την κάνει αμέσως πράξη με την αυστηρή ασκητική ζωή του. Ας αναφέρουμε όμως, περιληπτικά, την πορεία των δραστηριοτήτων του. Μετά τις πρώτες του σπουδές στην Καισαρεία και κατόπιν στο Βυζάντιο, επισκέφθηκε, νεαρός ακόμα, την Αθήνα, όπου επί τέσσερα χρόνια συμπλήρωσε τις σπουδές του, σπουδάζοντας φιλοσοφία, ρητορική, γραμματική, αστρονομία και ιατρική, έχοντας συμφοιτητές του τον Γρηγόριο τον Ναζιανζηνό (τον θεολόγο) και τον Ιουλιανό τον Παραβάτη.

Από την Αθήνα επέστρεψε στην Καισαρεία και δίδασκε την ρητορική τέχνη. Αποφάσισε όμως, να ακολουθήσει τη μοναχική ζωή και γι' αυτό πήγε στα κέντρα του ασκητισμού, για να διδαχθεί τα της μοναχικής πολιτείας στην Αίγυπτο, Παλαιστίνη, Συρία και Μεσοποταμία. Όταν επέστρεψε, αποσύρθηκε σε μια Μονή του Πόντου, αφού έγινε μοναχός και ασκήθηκε εκεί με κάθε αυστηρότητα για πέντε χρόνια (357-362). Ήδη τέλεια καταρτισμένος στην Ορθόδοξη Πίστη, χειροτονήθηκε διάκονος και πρεσβύτερος από τον επίσκοπο Καισαρείας Ευσέβιο. Ο υποδειγματικός τρόπος της πνευματικής εργασίας του δεν αργεί να τον ανεβάσει στο θρόνο της αρχιεροσύνης, διαδεχόμενος τον Ευσέβιο στην επισκοπή της Καισαρείας (370). Με σταθερότητα και γενναίο φρόνημα, ως αρχιερέας έκανε πολλούς αγώνες για την Ορθόδοξη Πίστη. Με τους ορθόδοξους λόγους που συνέγραψε, κατακεραύνωσε τα φρονήματα των κακοδόξων.

Στους αγώνες του κατά του Αρειανισμού αναδείχτηκε αδαμάντινος, ούτε κολακείες βασιλικές του Ουάλεντα (364-378), που πήγε αυτοπροσώπως στην Καισαρεία για να τον μετατρέψει στον Αρειανισμό, ούτε οι απειλές του Μόδεστου μπόρεσαν να κάμψουν το ορθόδοξο φρόνημα του Αγίου.

Υπεράσπισε με θάρρος την Ορθοδοξία, καταπλήσσοντας τον βασιλιά και τους Αρειανούς. Ακόμα, αγωνίστηκε κατά της ηθικής σήψεως και επέφερε σοφές μεταρρυθμίσεις στο μοναχισμό.

Η δε υπόλοιπη ποιμαντορική δράση του, υπήρξε απαράμιλλη, κτίζοντας την περίφημη "Βασιλειάδα", συγκρότημα με ευαγή Ιδρύματα, όπως φτωχοκομείο κ.ά., όπου βρήκαν τροφή και περίθαλψη χιλιάδες πάσχοντες κάθε ηλικίας, γένους και φυλής. Να αναφέρουμε επίσης ότι ο Μ. Βασίλειος, εκτός των άλλων έργων του, έγραψε και Θεία Λειτουργία, που, μετά την επικράτηση αυτής της συντομότερης του Αγ. Ιωάννου του Χρυσοστόμου, τελείται 10 φορές το χρόνο:

την 1η Ιανουαρίου (όπου γιορτάζεται και η μνήμη του),

τις πρώτες πέντε Κυριακές της Μ. Τεσσαρακοστής,

τις παραμονές των Χριστουγέννων και των Θεοφανείων,

την Μ. Πέμπτη και

το Μ. Σάββατο.



Στα πενήντα του χρόνια ο Μέγας Βασίλειος, εξαιτίας της ασθενικής κράσεώς του και της αυστηρής ασκητικής ζωής του (ορισμένες πηγές λένε από βαριά αρρώστια του ήπατος ή των νεφρών), την 1η Ιανουαρίου του 378 ή κατ' άλλους το 379 με 380, εγκαταλείπει το φθαρτό και μάταιο αυτό κόσμο, αφήνοντας παρακαταθήκη και Ιερή κληρονομιά στην ανθρωπότητα ένα τεράστιο πνευματικό έργο.



Απολυτίκιο. Ήχος α'.

Εις πάσαν την γην εξήλθεν ο φθόγγος σου, ως δεξαμένην τον λόγον σου· δι' ου θεοπρεπώς εδογμάτισας, την φύσιν των όντων ετράνωσας, τα των ανθρώπων ήθη κατεκόσμησας, Βασίλειον ιεράτευμα, Πάτερ Όσιε· πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών.

ΑΡΧΗ

Ο ΟΣΙΟΣ ΑΡΣΕΝΙΟΣ ό μεγάλος

8 Μαϊου

Έζησε μεταξύ του 4ου και 5ου αιώνα μ.Χ., στα χρόνια του αυτοκράτορα Γρατιανού (375-383). Καταγόταν από τη Ρώμη και διακρίθηκε νωρίς όχι μόνο για την αρετή του, αλλά και για τη μεγάλη του προκοπή και επίδοση στη φιλοσοφία και τη ρητορική. Χειροτονήθηκε από τον επίσκοπο Ρώμης διάκονος, και αποτελούσε καύχημα των κληρικών της Ρώμης, για τη σοφία και το άμεμπτο ήθος του. Όταν αργότερα ό αυτοκράτωρ της Ανατολής Θεοδόσιος ό Α', ζήτησε παιδαγωγό των παιδιών του, ό αυτοκράτωρ . της Δύσης Γρατιανός, του έστειλε με τις καλύτερες συστάσεις τον Αρσένιο. Το ένα όμως από τα δύο βασιλοπαίδια, ό Άρκάδιος, κατοπινός διώκτης του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, ήταν τύπος ατίθασος και ανεπίδεκτος της αρίστης παιδαγωγίας του Αρσενίου. Εξ αίτιας λοιπόν των προβλημάτων, πού δημιουργούσε ό Άρκάδιος στον Αρσένιο, αυτός αποφάσισε να παραιτηθεί. Ό Θεοδόσιος δεν δέχτηκε την παραίτηση του και ό Αρσένιος αναγκάστηκε να φύγει κρυφά στην Αλεξάνδρεια. 'Εκεί κατέφυγε στο εσωτερικό της Αιγύπτου, όπου και έγινε μοναχός. Μάλιστα, τόσο πολύ ευδοκίμησε στη διδασκαλία και στη μέθοδο της πνευματικής οικοδομής, ώστε πολλοί από τις πόλεις και τα χωριά, έρχονταν να τον ακούσουν. Πέθανε το 445 μ.Χ. σε ηλικία 120 ετών. 'Από αυτά, 55 τα πέρασε στην έρημο!


Άπολυτίκιον. Ήχος πλ. α'. Τον συνάναρχον Λόγον.
Των τερπνών άπανέστης έμφρόνως Όσιε, χρηματισθείς ούρανόθεν ως Αβραάμ ό κλεινός, και Αγγέλων μιμητής, ωφθης τω βίω σου, λόγω έμπρέπων πρακτικώ, και σοφία άληθεί, Αρσένιε θεοφόρε. Και νυν άπαύστως δυσώπει, έλεηθήναι τας ψυχάς ημών.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΙΓΝΑΤΙΟΣ ο Θεοφόρος και Ιερομάρτυρας

20 Δεκεμβρίου

Ο χρόνος γέννησης και η εθνικότητα του Άγιου Ιγνατίου είναι ασαφή.

Στο θρόνο της Αντιόχειας ο Ιγνάτιος ανέβηκε μεταξύ 68-70 μ.Χ.

Ποίμανε σαν αποστολικός διδάσκαλος και στάθηκε φρουρός των ψυχών του ποιμνίου του.

Όταν ο Τραϊανός διέταξε διωγμό κατά των Χριστιανών, θαρραλέα ο Ιγνάτιος, ενώ ο βασιλιάς περνούσε από την Αντιόχεια, παρουσιάστηκε μπροστά του και υπεράσπισε τα δίκαια της Εκκλησίας και την αλήθεια της χριστιανικής πίστης.

Τότε ο Τραϊανός, διέταξε τη σύλληψη του Ιγνατίου και τη μεταφορά του στη Ρώμη.

Οι χριστιανοί της Ρώμης σκόπευαν να τον απαλλάξουν από το μαρτύριο, αλλά ο Ιγνάτιος, με φλογερή δίψα προς το μαρτύριο, έγραψε σ' αυτούς να αφήσουν να γίνει το θέλημα του Θεού.

Έτσι, την 20ή Δεκεμβρίου του έτους 107 μ.Χ., τον έριξαν στο αμφιθέατρο, όπου πεινασμένα θηρία τον κατασπάραξαν.

Διασώθηκαν μόνο τα μεγαλύτερα από τα οστά του, που μεταφέρθηκαν και τάφηκαν με τιμές στην Αντιόχεια.

Αργότερα μετακομίσθηκαν στη Ρώμη (β' ανακομιδή το 540 μ.Χ. και εναποτέθησαν στον Ιερό Ναό του Αγίου Κλήμεντος).

Έτσι, ο Ιγνάτιος έμεινε μέχρι τέλους πιστός στη διδαχή του Χριστού, και

"ο μένων εν τη διδαχή του Χριστού, ούτος και τον πατέρα και τον υίόν έχει". Β' επιστολή Ιωάννου, 9..

Εκείνος δηλαδή, που μένει στη διδαχή του Χριστού, αυτός και τον Πατέρα και τον Υιό έχει, διότι αυτός έγινε ναός του Θεού και επομένως φέρει μέσα του το Θεό.

Γι' αυτό και ο Ιγνάτιος επονομάσθηκε Θεοφόρος.


Απολυτίκιο. Ήχος γ'. Θείας πίστεως.
Θείω έρωτι επτερωμένος, του σε ψαύσαντος, χερσίν αχράντοις, Θεοφόρος ανεδείχθης Ιγνάτιε' και εν τη Δύσει τελέσας τον δρόμον σου, προς την ανέσπερον λήξιν εσκήνωσας. Πάτερ Όσιε Χριστόν τον Θεόν Ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

ΑΡΧΗ

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ έπ. Νύσσης μετά της συζύγου του ΘΕΟΣΕΒΕΙΑΣ

10 Ιανουαρίου

Γεννήθηκε στη Νεοκαισάρεια του Πόντου το 332 και ήταν αδελφός του Μεγάλου Βασιλείου. Παίρνει την ίδια μόρφωση με τον μεγάλο του αδελφό, ξεχωρίζει δε κι αυτός για την ευφυΐα του, την επιμέλεια του και την φιλοσοφικότατη ιδιοφυΐα του.Ό Γρηγόριος νυμφεύεται τη Θεοσέβεια, (πραγματικά αγία γυναίκα), πού γρήγορα την αρπάζει ό θάνατος. Ισχυρός χαρακτήρας καθώς ήταν, δεν απελπίζεται, και στα σαράντα του χρόνια γίνεται επίσκοπος Νύσσης, μιας κωμοπόλεως της Καπαδοκίας. Ό Θεός τον αξιώνει να γίνει το κυριότερο όργανο Του στη Β' Οικουμενική σύνοδο, το 381 στην Κων/πολη, και κατατροπώνει στην κυριολεξία τους πνευματομάχους του Μακεδονίου, με "... τη μάχαιρα πού δίνει το Πνεύμα και ή οποία είναι ό λόγος του Θεού". Στίς συζητήσεις εκείνες, ό Γρηγόριος ό Νύσσης τόσο πολύ είχε διακριθεί, ώστε ονομάστηκε "Πατήρ Πατέρων και Νυσσαέων Φωστήρ". Ό δε Μέγας Θεοδόσιος τον ονόμασε στύλο της Όρθοδοξίας.Πέθανε ειρηνικά, αφού άφησε πολύ αξιόλογα έργα: ερμηνευτικά, δογματικά, κατηχητικά, λόγους ηθικούς, εορταστικούς, εγκωμιαστικούς, επιταφίους και έναν επιμνημόσυνο στον αδελφό του Μ. Βασίλειο.

1. Προς Έφεσίους στ' 17



Απολυτίκιο. Ηχος γ'. Θείας πίστεως.

Θείον γρήγορσιν, ενδεδειγμένος, στόμα σύντονον, της ευσέβειας, ανεδείχθης Ίεράρχα Γρηγόριε τη γαρ σοφία των θείων δογμάτων σου, της Εκκλησίας ευφραίνεις το πλήρωμα. Πάτερ όσιε, Χριοτόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι ημίν το μέγα έλεος.

ΑΡΧΗ

Ο ΟΣΙΟΣ ΝΕΙΛΟΣ ό Ασκητής

12 Nοεμβρίου

ό Σ. Εύστρατιάδης στο 'Αγιολόγιο του γράφει τα εξής: "Ούτος ην διάσημος εν λόγοις και εν άξιώματι, έπαρχος Κωνσταντινουπόλεως και ευσεβέστατος, ζών επί της εποχής Θεοδοσίου του Μεγάλου (;) (379-395)' εικάζω μάλλον επί Θεοδοσίου του Β' (408-450), κατά δε τον Συναξαριστήν Νικόδημου (ουχί ορθώς) επί Μαυρικίου (582-602)· συζευχθείς μετά γυναικός απέκτησε τέκνα δύο, εν άρρεν και εν θήλυ· αλλ' άσβεστον ζήλον έχων προς την μοναχικήν πολιτείαν, κατέπεισε την σύζυγον αυτού να έγκαταλείψωσι την Κωνσταντινούπολιν και ήλθον εις Άλεξάνδρειαν εκεί διεχωρίσθησαν απ' αλλήλων, και ή μεν γυνή έλαβε μεθ' εαυτής το θυγάτριον, ό δε Νείλος τον υιόν αυτού Θεόδουλον, μεθ' ου άπήλθεν εις το όρος Σινά προς άσκησιν αλλ' εκεί έπιπεσόντες βάρβαροι απήγαγαν μεταξύ άλλων και τον υιόν αυτού, δια τον όποιον έκλαιε και έθρήνει πικρώς (ϊδ. Άθβάδες τριάκοντα οκτώ οι εν Σινά, Ίανουάρ. 14). Εις την έρημικήν έκείνην άνάπαυσιν ήσχολήθη εις συγγραφάς ασκητικών έργων, μαρτυρούντων την σοφίαν αυτού και τον προς άσκησιν έρωτα. Εν νηστείαις και προσευχαίς διαβιώσας, έκοιμήθη εν ειρήνη. Τα Ιερά αυτού οστά μετακομίσθησαν υπό του βασιλέως Ίουστίνου (518-527) και κατετέθησαν εν τω ναώ του αποστόλου Παύλου εν τω 'Ορφανοτροφείω κάτωθεν του θυσιαστηρίου. "Αν τούτο άληθεύη, ή του Συναξαριστού πληροφορία, ότι επί Μαυρικίου ήκμασε, δεν στηρίζεται".

ΑΡΧΗ